India, een terugblik

Wat is de definitie van vies of vuil?

Toen we op 21 augustus 2018 aankwamen in Brazilië vond ik het idee dat er mogelijk al heel veel anderen in hetzelfde bed hebben gelegen waar ik in moest slapen, al lastig te accepteren. Ook de bussen waren soms zo smoezelig dat ik in eerste instantie geneigd was om zelfs mijn adem in te houden. Het bord waar je van eet alsook het bestek waar je mee eet, is dat echt schoon of een beetje met koud kraanwater afgespoeld?

Inmiddels zijn we bijna 6 maanden verder en merk ik dat we onze drempel van ‘vies’ verlegd hebben. Dat komt goed van pas nu we door India reizen anders zouden we het geen dag uithouden hier.

Toen we goedbedoeld onze tieners wilden voorbereiden op India, hebben we ze o.a. verteld dat mensen hier hun linkerhand gebruiken om hun achterste mee schoon te maken na de grote boodschap. En dat het niveau van hygiëne ook bij de bereiding van eten een stuk lager ligt zodat we wat voorzichtiger moeten zijn met wat en waar we eten. Ook het water zal van een slechtere kwaliteit zijn en dat we daarom voor het tandenpoetsen zelfs mineraalwater zullen gebruiken.

Het onbedoelde effect hiervan was, dat ze bij iedereen die ze zagen moesten denken aan hun linkerhand en daardoor alles en iedereen vies vonden. Na zo’n drie weken in India resulteerde dit in een pittige discussie binnen het gezin. De jongens vonden India niet leuk en zagen het eigenlijk niet zitten om de geplande 6 weken die we voor India uitgetrokken hadden, te volbrengen. Daar tegenover stond ons (in dit geval bestaande uit Marinka en ik) idee dat wellicht 6 weken te weinig was voor alles wat we wilden zien en doen.

Enfin, het zijn uiteraard niet de leukste gesprekken aan tafel, maar ook niet de onbelangrijkste. Het streven is dat we het alle vijf naar ons zin hebben en houden, maar we willen ook voorkomen dat we alleen maar overdekte winkelcentra bezoeken en de tieners meer over series op Netflix weten dan over de locaties die we bezocht hebben. Als ouders probeer je dan heel wijs je tieners met voorbeelden te overtuigen van de mooie dingen en ervaringen in India en dat “heus niet iedereen met poep aan z’n handjes rondloopt”. Op zo’n moment ‘landt’ dat niet en is het beter om het onderwerp te laten rusten.

Uiteindelijk hebben de jongens na verloop van tijd hun mening bijgesteld en achteraf bleek de oplossing eenvoudiger dan wij hadden bedacht. Doordat we in Goa aan het strand zaten, scootertjes gehuurd hebben, ‘canoyning’ hebben gedaan, met elkaar in een huis zaten, daarna met vliegtuig naar Mumbai gevlogen en daar een fietstour gedaan, beleefden ze India op een meer afwisselende manier en zagen ze ook de mooie en leuke dingen die India te bieden heeft.

Echter, India wordt daar niet schoner van. Ook in Zuid-Amerika hebben we heel veel (plastic) afval langs de wegen gezien maar hier komen daar nog bij de koeienvlaaien en de fluimen van zowel mannen als vrouwen. Continue zie je hoe achteloos mensen, jong en oud, hun afval op straat gooien.

Na een kleine enquête binnen het gezin kwamen de volgende antwoorden op de vraag:

Wat maakt India nou zo vies?

  • Afvalbergen op straat waar de zwerfhonden en koeien iets eetbaars tussen proberen te vinden;
  • Urinerende mannen op straat (n.b. India heeft zo’n 1,3 miljard inwoners waarvan grofweg de helft mannen, beperkt aantal openbare toiletten en geen politieagent die je in de weg staat als je op straat urineert)
  • Uitwerpselen van koeien en honden op straat (en ja, we hebben ook mensen in het openbaar ‘de grote boodschap’ zien doen)
  • Rochelende en spuwende mannen (en soms ook vrouwen)
  • Mensen die op blote voeten over straat lopen (vooral als je bedenkt wat er dus allemaal op straat belandt)
  • Massa’s plastic afval langs de wegen en sporen
  • Mensen die op het station het vuil tussen de sporen rapen, met blote handen
  • Rioolwater- en regenwaterafvoer wordt niet (overal) gescheiden met als gevolg stinkende, half afgesloten, riolen en riviertjes
  • Als je langs een riviertje loopt staan mensen op de ene plek zichzelf te wassen en op de andere plek wordt de kleding gewassen terwijl er tussen zich een afwatering begeeft waarvan de herkomst zich laat raden.

Ik realiseer mij dat ik nog tal van voorbeelden zou kunnen beschrijven maar dat dat nooit recht doet aan de belevenis als je een willekeurige straat in wandelt.

Je verlegt dus je grenzen, je moet wel. Ik heb de woorden vies en vuil voor mezelf verschillende betekenissen gegeven. Volgens het woordenboek zijn het synoniemen maar in mijn hoofd kan iets vuil zijn, zonder dat ik het vies vind.

Voorbeeld: verpakkingsafval op straat, is vuil, maar niet vies. Kleding kan er vuil uitzien, maar is niet vies. Je bord kan een beetje vuil zijn maar is daarmee niet gelijk vies. Het is een nogal arbitrair onderscheid maar als het enigszins helpt, wat maakt het uit?

We zijn in het zuiden van India (Kochi) gestart en onderweg werden we gewaarschuwd dat het in het noorden nog viezer en hectischer zou zijn. Dit kunnen we nu beamen en zijn blij dat we in het zuiden begonnen zijn, om op die manier te ‘wennen’ aan India en het een beetje te kunnen opbouwen.

Overigens is er wel een ontwikkeling gaande waarbij de overheid werkt aan Schermafbeelding 2019-02-20 om 16.43.43bewustwording over het afvalprobleem. Een deel van het probleem is dat mensen van mening zijn dat de lagere caste inkomen kunnen vergaren door afval op te halen en dit elders te verkopen (voornamelijk plastic). Het caste-systeem is officieel allang afgeschaft maar in de praktijk nog steeds in gebruik. Zolang we nog steeds zien met welk gemak zowel jong als oud afval op straat gooien is er nog een hele lange weg te gaan. Een studente van 22 vertelde ons laatst dat India al een stuk ‘schoner’ is dan twintig jaar geleden. Wij kunnen ons dat moeilijk voorstellen.

 

Moet je India dan maar beter mijden?

Absoluut niet! Het is er dus vies maar het heeft ook heel veel te bieden. India, een land met 1,3 miljard inwoners, de grootste democratie ter wereld, en op weg om de grootste economie ter wereld te worden. Tijdens onze zeven weken heb ik getracht dit land te doorgronden, te snappen. Ik heb gelezen in de Lonely Planet, lokale kranten (zijn in het Engels verkrijgbaar) en gesprekken gevoerd met Indiërs. Alleen al de ingewikkelde historie van de verschillende bevolkingsgroepen geregeerd door de Mughals en de Maharadja’s die onderling hun oorlogen voerden, en vervolgens de invloed van de Britten die de onafhankelijkheid van India gepaard lieten gaan met een dramatische opdeling tussen Hindoes en Moslims. Het heeft allemaal diepe sporen achtergelaten die je nu nog terugziet. In positieve zin heeft het prachtige paleizen en forten opgeleverd waarvan er vele nog in verbazend goede staat verkeren. Het feit dat Engels naast het Hindi de officiële taal is stelt vele Indiërs in staat om op internationaal niveau actief te zijn. Daarnaast zijn de spoorwegen, door de Engelsen aangelegd, nog steeds een belangrijke vorm van lange-afstand-transport. Waar ik echt blij van word is de Royal Enfield, bijnaam ‘The Bullet’. De Royal Enfield, dé Indiaase motorfiets die al sinds 1908 in productie is. De Britten wilden in India een motorfiets voor het leger en ontwikkelden de Enfield. Na de onafhankelijkheid bleef India onder licentie de Enfield bouwen. De één-Schermafbeelding 2019-02-20 om 16.16.25cilinder motor is nog steeds in productie als 350cc en 500cc model. Daar is inmiddels ook een twee-cilinder versie aan toegevoegd en een soort off-the-road model, maar in het straatbeeld zie je voornamelijk de één-cilinder versie. Je hoort dus regelmatig het prachtige geplof van de één-cilinder tussen alle Japanse scooters- en motoren-eenheidsworst. Twintig jaar geleden heb ik, samen met mijn vader, een georganiseerde motortocht gemaakt van Chandigarh naar Ladakh (helemaal in het noorden van India, de Himalaya) op een Enfield, dat speelt ongetwijfeld een rol in mijn liefde voor deze motor. Onlangs, in Agra is het gelukt om weer een stukje te rijden op een Enfield. De Schermafbeelding 2019-02-20 om 09.14.44eigenaar van de Homestay (Sundeep) waar we verbleven, leende zonder tegenprestatie, contract of wat dan ook aan formaliteiten, zijn rode 350cc Royal Enfield aan mij uit. Met Sander achterop ben ik de stad uitgereden en via een omweg dwars door de stad, inclusief hele smalle straatjes, weer teruggereden. Blijkbaar zagen ze, ondanks onze helmen, toch duidelijk dat we geen Indiërs waren want we hadden veel bekijks onderweg.  Toen ik met Sundeep ons verblijf aan het afrekenen was en ik over de kosten voor de motorhuur begon, wilde hij daar niets van weten. Hij legde uit dat als hij zijn motor aan iemand kan uitlenen die zo gepassioneerd is van dat merk en zelf niet begint over kosten, hij dat beschouwt als het uitlenen aan een vriend. Bovendien had ik de motor weer afgeleverd met een geheel gevulde tank, dus ik had mijn bijdrage al gedaan, aldus Sundeep.

En ook dat hebben we dus mogen ervaren. De Indiërs zijn enorm vriendelijk en gastvrij, de kunst is alleen om je mening niet te laten vertroebelen door het deel dat even snel zijn inkomen wil verhogen via jouw portemonnee. We zijn nu eenmaal toeristen en komen dus op plekken waar veel toeristen komen en daar bevinden zich de opdringerige tuk-tuk-rijders, souvenirs-verkopers, bootjes-regelaars en, nog erger, iedereen die commissie opstrijkt om je ergens aan te brengen als klant.

Toen ik me realiseerde dat we vooral met dat deel van de bevolking in contact kwamen, ontstond de wens om Indiërs van ‘het andere deel’ te ontmoeten. Op Facebook was ik lid geworden van de besloten groep ‘Backpackers & Travelers India’ met het doel om wellicht wat tips voor te bezoeken locaties te lezen. De groep bevat bijna 90.000 leden en bestaat voor het grootste deel uit Indiërs, want steeds meer Indiërs hebben geld om te gaan reizen en doen dat doorgaans in eigen land. Ik had een oproep geplaatst, inclusief foto, met de wens om in Jaipur ons gezin in contact te laten komen met ‘locals’. De hoeveelheid reacties en uitnodigingen gaf al een goed beeld van hun gastvrijheid. Zo heb ik via Messenger met diverse mensen contact gehad om tot een ontmoeting te komen. Uitnodigingen voor plaatsen waar we al geweest waren of die we niet van plan waren om te gaan bezoeken, netjes afgewezen. Vanuit Jaisalmer zijn we met het vliegtuig naar Jaipur gevlogen. Bij aankomst in Jaipur, kreeg ik een berichtje van Manoj, uit die Facebookgroep, waar ik al eerder contact mee had via Messenger. Hij had ons het vliegtuig zien instappen. Dat verbaasde mij nogal, want ik had helemaal niet verteld dat we met het vliegtuig zouden gaan, maar wat bleek: hij werkt op het vliegveld van Jaisalmer en moest ‘ons’ vliegtuig tanken! Deze toevalligheid behoeft wel enige nuance, want er vertrekken maar vijf vliegtuigen per dag vanaf Jaisalmer, maar toch. We zijn duidelijk weer opgevallen tussen alle andere passagiers.

De eerste ontmoeting met een ‘local’ zou gelijk de eerste avond plaatsvinden in het restaurant van ons hotel. Ik heb tot ongeveer 23.00 uur gewacht maar hij kwam niet. De volgende dag wel excuses aangeboden maar ook bij een tweede afspraak kwam hij niet opdagen. We hadden meer geluk met Manoj (die ons vliegtuig had getankt). Hij was met de motor naar Jaipur gekomen en spraken af bij een soort permanent ‘street food festival’. Het is een door de overheid georganiseerd en gecontroleerd initiatief waardoor het er netjes en schoon uit zag. Manoj kwam een uur te laat, dat blijkt in India niet ongewoon te zijn, en had z’n vriendin en een vriend meegenomen. We hebben vervolgens een ontzettend leuke avond gehad. Ze lieten ons diverse dingen proeven en we maakten kennis met de tandoori chai. Toen we helemaal vol zaten en het tijd was om terug te gaan naar het hotel, vroegen ze wat we van plan waren met het diner. Wat we zojuist gegeten hadden was slechts een snack, zij gaan daarna altijd nog avondeten! Er werden foto’s gemaakt en afscheid genomen.

Terug in het hotel vroeg ik of Minoj de foto’s wilde doorsturen, wat hij deed maar met het verzoek de foto’s waar zijn vriendin op staat alsjeblieft niet op Facebook te plaatsen want haar ouders weten nog niet van hun relatie, die al drie jaar aan de gang is. Het geeft mijns inziens exact de ontwikkeling van India aan, op dit gebied. Steeds meer jongeren kunnen ontkomen aan ‘gearrangeerde’ huwelijken maar een relatie zonder huwelijk is voor veel ouders nog een brug te ver.

De volgende ontmoeting is met Deepika en haar vriend Raj. We spreken af bij een koffiehuis en ze zijn keurig op tijd. Als we ze hiermee lachend complimenteren, beamen ze dat veel Indiërs die hinderlijke gewoonte hebben maar Raj heeft in Engeland gestudeerd en daar geleerd dat een afgesproken tijdstip ook bedoeld is om op dat tijdstip aanwezig te zijn. Raj blijkt van koninklijke afkomst en dat gaat gepaard met status en geld. Vanwege zijn studie in Engeland spreekt hij goed Engels en hij is ook graag aan het woord. Na de koffie willen Raj en Deepika ons het Jaigarh Fort laten zien, waar we nog niet geweest zijn, en ons uitnodigen om bij haar familie thuis te gaan dineren. Marinka, Tessa en Remco willen liever terug naar het hotel en het fort overslaan. Zo ga ik eerst achterop de scooter bij Raj dwars door het drukke en chaotische verkeer naar zijn broer om een leenmotor op te halen. In de tussentijd blijven Sander en Deepika in de stad achter. Wanneer ik later met Sander achterop de scooter achter Raj en Deepika aanrijdt, vertelt hij enthousiast waar ze het allemaal over hebben gehad. Ondertussen rijden we in een rustig tempo over de kronkelende weg naar het fort en ik bedenk me dat het gesprek tussen Sander en Deepika een belangrijke bijdrage zal leveren aan zijn herinnering aan India.

 

Schermafbeelding 2019-02-20 om 09.13.13Raj praat graag en ik luister geduldig. Als we vlakbij het fort van het uitzicht genieten en er twee mannen een paar meter verderop gaan staan urineren laat hij zijn ongenoegen hierover aan mij blijken. Hij komt graag in contact met toeristen en neemt ze altijd mee naar het fort maar schaamt zich voor de mensen die er daar een puinhoop van maken. Hij vertelt over de regels die er wel zijn, maar niet worden nageleefd. De politie die bij het fort zit als voorbeeld nemend, ze zitten daar en doen niets. Naar beneden wijzend op de bebouwing bijna tegen de bergwand aan, wijst hij mij erop dat het allemaal slums zijn, illegaal gebouwd, maar de overheid grijpt niet in. Als na een paar jaar iemand de grond in eigendom wil verkrijgen, dan kan dat, in ruil voor zijn stem bij de volgende verkiezingen.

Voor het diner bij Deepika thuis gaan Marinka, Tessa, Remco en Deepika met de auto. Sander gaat op de scooter en ik ga bij Raj achterop de motor, in de hoop hiermee Sander nog een beetje in de gaten te kunnen houden. Nadat we onderweg gestopt zijn voor het inkopen van gebraden kippenpootjes moeten we we nog een flink stuk in het donker, want de woning ligt buiten Jaipur. Moeder, zoon met vrouw en kind, én Deepika wonen daar in één huis met twee slaapkamers. Traditiegetrouw is de aangetrouwde vrouw belast met het huishouden, waar nodig bijgestaan door moeder. Als we, op de grond, gaan eten blijven zij op de achtergrond want “zij eten altijd later”. Onderweg had Raj nog gevraagd of we alcohol wilden, want dan moesten we dat even gaan halen. Hij hield zelf wel van sterke drank dus in de winkel vraag ik wat hij zou willen en dat ik, wat er ook gebeurd, zou betalen. Vervolgens antwoordt hij: “nee, ik drink niet waar mijn schoonfamilie bij is”. Wanneer bij Deepika thuis de biertjes open gaan, drinken de broer en Deepika uiteindelijk wel een glaasje mee, maar houdt Raj het inderdaad bij zijn glaasje water. Tijdens het eten ziet Raj er op toe dat iedereen netjes z’n bakje met Dahl leegdronk wat vooral bij de kinderen een te nemen hindernis is. Na het eten is het tijd om terug naar het hotel te gaan. Wanneer we onze dankbaarheid willen uiten geeft Raj aan dat bij vrienden en familie ‘dankjewel’ en ‘sorry’ niet op z’n plaats zijn en dat ze ons als vrienden en familie hebben ontvangen.

Schermafbeelding 2019-02-20 om 08.51.03

Bedelen, zowel door volwassenen als door kinderen. Je ontkomt er niet aan in India, hoewel het officieel verboden is. Kleine kinderen in vieze kleren, op blote voetjes, die Schermafbeelding 2019-02-20 om 08.52.33aan je broekspijp trekken en hun handje ophouden. Het laat ons niet onberoerd maar weten ook dat, door geld te geven het bedelen in stand gehouden wordt. Wanneer we in Delhi een ‘walking tour’ doen wordt dat bevestigd. Bovendien zijn er talloze religieuze instanties die gratis maaltijden verstrekken waardoor in principe niemand honger hoeft de leiden. De tour wordt georganiseerd door jongeren die zelf als kind door de Salaam Baalak trust zijn opgevangen. Hoewel kinderarbeid al sinds de onafhankelijkheidsverklaring is verboden, komt het nog steeds voor. Deze organisatie probeert met kinderen die op straat leven in contact te komen om via hun ouders de kinderen naar school te laten gaan. Zo hebben ze in New Delhi een aantal ‘shelter homes’ waar zwerfkinderen die, al dan niet met hun ouders, op straat wonen een veilig onderdak kunnen krijgen. Kinderen op straat worden namelijk vaak slachtoffer van (seksueel) geweld en wanneer ze binnen het bereik van de Salaam Schermafbeelding 2019-02-20 om 08.52.42Baalak Trust zijn, kunnen ze proberen de cirkel van armoede te doorbreken. Alleen al op het treinstation van New Dehli worden er dagelijks(!) kinderen die daar zonder ouders of begeleiders rondlopen, opgevangen. Ook toen wij daar rondgeleid werden, was er een jongen van ca 10 jaar oud die van het station geplukt was. Hij bleek, zonder medeweten van zijn ouders, in de trein te zijn gestapt in zijn woonplaats en in New Delhi uitgestapt. Ze hebben hem opgevangen en contact opgenomen met zijn ouders, die hem vervolgens weer zouden komen ophalen. Als zo’n jongen, zonder een cent op zak en zonder iemand te kennen, was gaan rondzwerven door New Delhi, had het eigenlijk alleen maar fout kunnen aflopen.

Er bestaat ook in India een leerplicht. Bij de zogenaamde ‘public schools’ is er gratis onderwijs, lesmateriaal én warme lunch. De overheid is echter niet bij machte om te handhaven en er zijn nog steeds heel veel ouders die liever hun kind thuis houden, om diverse redenen.

Wat mij bij het lezen van elke krant weer opviel was dat er altijd één, of meer, nieuwsberichten in stonden over seksueel geweld. Jonge meisjes die verkracht worden en vaak, om te voorkomen dat zo’n meisje aangifte gaat doen, vermoord worden, gebeurd blijkbaar nog met de regelmaat van de klok. Met naam, foto en vermelding van woonplaats worden de daders kenbaar gemaakt, ook een andere kijk op privacy dus. De jonge vrouwen die wij hebben gesproken kwamen allemaal ‘moderner’ over dan het beeld dat je krijgt als je leest over kindhuwelijken, gearrangeerde huwelijken etc. Zij vertelden erover dat in de (grote) steden er een veel vrijere cultuur heerst dan in de kleine dorpjes.

Als je al die informatie in die weken dat we hier zijn op je in laat werken, word je heen en weer geslingerd tussen de enorme contrasten. In India zitten heel veel slimme programmeurs en engineers die het werk doen voor grote westerse multinationals. Internet en gebruik van een smartphone zie je bij vrijwel alle jongeren. De overheid is een project aan het uitrollen waarbij alle inwoners zich digitaal moeten registreren. Om aanspraak te kunnen maken op bepaalde overheidsvergoedingen moet men vanaf een bepaalde datum beschikken over die digitale registratie. In de krant lees ik over de uitdaging om de mensen aan de onderkant van de samenleving, die het hardst die vergoedingen nodig hebben, zover te krijgen dat ze zich digitaal laten registreren.

Er zijn steeds meer enorme rijken en het aantal armen daalt hard maar het verschil tussen die twee wordt niet kleiner. Dit land heeft volgens mij een enorme potentie maar ook heel veel uitdagingen. Terwijl wij in Agra zijn vindt er een bomaanslag plaats in Kashmir (tegen de grens van Pakistan). Op mijn telefoon krijg ik een SMS van Allianz dat er 18 militairen omgekomen zijn (dit loopt later op naar 32) en het advies om het gebied te mijden. Vervolgens krijg ik meerdere SMS-jes per dag over op handen zijnde protesten door het hele land, naar aanleiding van de bomaanslag. Woedende burgers eisen vergelding tegen aartsvijand Pakistan. Ook in de straatjes van Agra stuitten we op kleinschalige protestmarsen waar vooral jongeren zich bij aansluiten.

Een oorlog tussen India en Pakistan is een reëel risico vermoed ik. De gevolgen, rekening houdend met de ingewikkelde internationale verhoudingen (India heeft China als vijand, o.a. vanwege Tibet, maar Pakistan is het vriendje van China; VS en India kunnen het goed samen vinden, want VS heeft een hekel aan Pakistan, vanwege het feit dat Pakistan over kernwapens beschikt) kunnen verstrekkend zijn en een rem zetten op de vooruitgang die India nu maakt.

Wat echter het meest prominent in India aanwezig is, zowel in de geschiedenis als in het dagelijkse leven en straatbeeld, is religie. Het Hindoeïsme is veruit de meest voorkomende naast Jaïnisme, Boeddhisme en de Islam. Waar je komt en waar je gaat, je kunt er niet omheen. De vele tempeltjes, tekens en gebruiken beheersen het openbare leven. Ook wij, als rondneuzende toeschouwers, ontkomen er niet aan. Al gelijk de eerste dag dat we in India zijn, hebben we te maken met protesten en stakingen vanwege het feit dat in het Zuiden een paar dames een tempel binnen zijn gedrongen die niet voor hen bedoeld was (zie ons eerste blog over India). En ook onze laatste dag staat in het teken van religie. Hoewel het een ‘toeristen attractie’ is, is het voor de Hindoeisten zeer serieus: het heilige water van de Ganges. We zijn in Varanasi, waar we ooggetuige zijn van de lijkverbrandingen in het openbaar. Voor Hindoes is het het mooiste als ze na hun dood, verbrand worden aan de oever van de Ganges, zodat hun as daar in uitgestrooid kan worden. Voor ons staat het heel ver af van de rituelen die wij in onze westerse wereld hanteren. Aan de Ganges worden zo’n 200(!!) lijken per dag tussen, speciaal afgewogen hout, verbrand en uitgestort in de Ganges. Vrouwen, anders dan toeristen, zijn hier niet bij aanwezig. We hebben ons laten vertellen dat vroeger de vrouwen in het vuur sprongen als hun man was overleden, maar mannen dat andersom niet deden. Op enig moment heeft men bedacht dat dat toch een beetje ongelijkwaardig is en daarom nemen de vrouwen elders afscheid van de overledene en mogen de mannen het Schermafbeelding 2019-02-20 om 08.53.16verbrandingsritueel uitvoeren. Het is een ervaring/beleving die moeilijk in woorden is te vatten. Al je zintuigen worden geprikkeld en je slikt je primaire oordeel over dit fenomeen al snel in. Bij ons worden de overledenen ook verbrand, als ze niet begraven worden, alleen gebeurd dat uit het zicht in een afgesloten oven.  Het water van de Ganges is zo heilig voor de Hindoes, dat mensen er in baden én in jerrycans het water meenemen voor thuis. Maar Varanasi is voor Hindoes niet alleen belangrijk vanwege het water zelf maar ook omdat er heel veel tempels zijn waar mensen uit heel India voor naar toe komen. Langs het water zitten er allemaal mannen in, van zeiltjes gemaakte tenten, ingesmeerd met as, veelal naakt, te mediteren. Welke van die mannen er nu vooral zitten voor het geld dat ze vragen als een toerist een foto wil nemen, is ons niet duidelijk.

Schermafbeelding 2019-02-20 om 08.52.59

 

India, we hebben het beleefd, we nemen een enorme dosis aan herinneringen met ons mee. We zijn moe, hebben wat lichamelijke ongemakken, blij dat we het afsluiten, en nieuwsgierig naar onze volgende bestemming: Myanmar.

2 gedachten over “India, een terugblik

Voeg uw reactie toe

  1. Hee Paul, ik was je blog even kwijt, maar heb het weer gevonden. Mooie verhalen van een prachtige reis.
    En tussendoor gewoon ook opvoeden. Wat heerlijk als je ouders je meenemen op zo’n reis!

    Like

  2. Wat een informatie weer Paul, en bijzonder om zo met de mensen van het land een kijkje te kunnen nemen hoe zei leven en tegen de dingen aan kijken. Fijn om te lezen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: