Rajasthan, per bus en per spoor

Vanuit Mumbai hebben we een binnenlandse vlucht genomen naar Udaipur. De stad met een door mensenhanden gecreëerd meer en een prachtig fort. De restaurants en hotels hebben hier vrijwel allemaal een rooftop om vanaf daar het mooie uitzicht over het meer te kunnen aanschouwen. Nu we een stuk noordelijker zijn, worden we een beetje verrast door de temperatuur als de zon onder is gegaan. Het blijkt in Himachal Pradesh (de noordelijke staat met de Himalaya) nog te sneeuwen, wat ongebruikelijk is voor deze tijd van het jaar. De noordenwind zorgt vervolgens voor ongebruikelijk lage temperaturen in Rajasthan (de staat waar we nu zijn).

schermafbeelding-2019-02-11-om-15.03.45.png

Na één nacht in Udaipur en een dagje sightseeing aldaar, gaan we naar Krishna Ranch, een soort boerderij net buiten de stad. De ranch is eigendom van een Indiër die getrouwd is met een Nederlandse vrouw (Francien). Er zijn 6 ‘lodges’ waar wij er twee van in gebruik kunnen nemen.

Na de drukte van Mumbai en Udaipur is het een oase van rust op de ranch. Er zijn stallen met paarden (wat eigenlijk de hoofdactiviteit van de eigenaar is), er lopen koeien, geiten, kippen en honden. Er is een lap grond waar de groente en kruiden verbouwd worden en er is personeel dat de hele dag klaarstaat om voor de gasten vers eten en/of drinken te bereiden.

Ik heb nooit geweten wat een rustgevend geluid het is om vlak naast je raam het gestommel van een paard te horen met zo af en toe een bries. Verder stilte. ’s Ochtends wakker worden door externe geluiden heeft niet mijn voorkeur maar het geluid van een kraaiende haan op het juiste moment is toch vele malen beter dan het geluid van een wekker.

We maken een tochtje te paard waarbij de eigenaar voorop gaat en onderweg van alles vertelt over de gewassen die er verbouwd worden. Bij een klein dorpje leidt hij ons te voet rond en krijgen we een kopje chai (thee met melk, kruiden en suiker).

Marinka d’r verjaardag op 29 januari is een beetje sober omdat er verder niets voorhanden is op de ranch, maar Tessa heeft een mooie kaart gemaakt en de jongens hebben van servetten bloemen ‘geknutseld’. In Udaipur nuttigen we het verjaardagsdiner waarbij we sinds weken weer een glaasje wijn drinken. Wijn is in India geen gangbaar drankje en dat blijkt ook wel als we de rekening krijgen. De wijn is de helft van de totaalprijs (het waren vier glazen, geen flessen). Het reizen en verblijven in India is echter zó goedkoop dat ons dagelijks gemiddelde, wat betreft uitgaven, nog steeds daalt.

Op 30 januari gaan we met de bus van Udaipur naar Jodhpur. Het is een busrit van bijna zes uur en we hebben via een van de vele agentschappen kaartjes gekocht voor een bus seat/sleeper met airconditioning. We laten ons door iemand van Krishna ranch afzetten bij het kantoor annex busstation van deze commerciële busmaatschappij en wachten daar op de bus. Wanneer de bus arriveert, helpt een busmedewerker met het luik voor onze bagage waarna wij instappen. Aan de rechterzijde van het gangpad bevinden zich de slaapplaatsen. Bedden boven en beneden, afsluitbaar met een paneeltje. Aan de linkerzijde bevinden zich boven ook bedden en beneden de stoelen, onze stoelen. We zitten vooraan maar er is geen zicht naar buiten omdat dat wordt geblokkeerd door een afscheiding met de buschauffeur. Ik heb een zitplaats aan de raamzijde, waarbij het plafonddeel met de luchttoevoer zó laag is, dat ik niet eens rechtop kan zitten. Het is een beetje een claustrofobische ervaring maar ik ontspan me door een beetje onderuit te gaan zitten en naar buiten te kijken. Buiten zie ik een lint van bedrijfjes die allemaal natuursteen verkopen. De jongens zijn al snel het contact met de buitenwereld verloren dankzij hun iPad en hoofdtelefoon. Wanneer we ergens stoppen om nieuwe passagiers binnen te laten, zet de chauffeur de motor af. Als we weer gaan rijden is de airconditioning uitgeschakeld en wordt het al snel benauwd. Op ons verzoek wordt de airconditioning weer ingeschakeld en dat herhaalt zich zo nog een aantal keer.

Na een paar uur stoppen we bij een restaurantje en begrijpen we van een medepassagier dat we hier 10 minuten zullen blijven staan. Schermafbeelding 2019-02-11 om 14.59.59We verlaten de bus en mijn aandacht wordt getrokken door een werkplaats waar natuursteen wordt bewerkt. Mannen op slippers die met slijpschijven en beitels de mooiste patronen in natuurstenen blokken maken. Het afvalmateriaal ligt in ruime mate verspreid om hen heen. Weer treft mij de arbeidsomstandigheden in vergelijking met de onze. Ze hebben geen enkele beschermingsmiddelen en zijn blootgesteld aan herrie, splinters en een slijpschijf die bedoeld is voor natuursteen maar zich niet zal inhouden als die een teen of vinger tegenkomt.

Wanneer we verder rijden, begint Marinka zich steeds beroerder te voelen. Het bed naast ons komt op enig moment vrij en zij maakt daar dankbaar gebruik van. Er is niemand die het je kwalijk neemt als je zoiets doet, je kunt hooguit weggestuurd worden als er iemand instapt die die plek heeft gereserveerd. Ondertussen zit ik op mijn telefoon de historie van India te bestuderen met behulp van de (digitale) Lonely Planet. In de notities typ ik een beknopte versie in het Nederlands over.

Het is al donker als we in Jodhpur aankomen. Er zijn onderweg al mensen uitgestapt maar wij blijven zitten totdat de busmedewerkers (het is niet helemaal duidelijk hoeveel mensen, naast de buschauffeur, er nog bij horen) ons duidelijk maken dat we uit moeten stappen. Het bagageluik wordt geopend en terwijl we nog bezig zijn, komen de auto-riksja (tuk-tuk) rijders, als bijen op honing, ons al vragen waar we heen willen. Het omschakelen van ‘wegdromen’ in de bus naar drukte en interactie met opdringerige mensen verloopt bij mij niet zo snel. Daarbij komt wellicht dat mannen maar één ding tegelijk kunnen, dus ik wil eerst de busreis ‘afsluiten’. Dat wil zeggen, eerst zorgen dat we alle vijf naast de bus staan met alle bagage en dat iedereen nog even bedenkt of hij/zij niet iets in de bus heeft laten liggen. Als gevolg hiervan schakelen de riksja-rijders meestal snel over naar Marinka zodat de onderhandeling alvast kan beginnen. Met al onze bagage is 1 riksja niet voldoende dus een tweede wordt erbij betrokken. Onze bus is nog niet weggereden en de busmedewerkers staan geïnteresseerd te kijken naar wat zich afspeelt. Een van de busmedewerkers vindt dat hij ons kan helpen en bemoeit zich in het Hindi met de riksja-rijders. Dan wordt de prijs overeengekomen, verdeling van het gezin over de twee riksja’s gemaakt en vlak voor ik in wil stappen komt er nog iemand naar me toe om mij heel vriendelijk de hand te schudden en te bedanken.

Schermafbeelding 2019-02-11 om 15.01.49

Als ik later de foto van de bus terugkijk blijkt het de buschauffeur te zijn, die onderweg niet een heel sympathieke indruk had gemaakt met zijn rijstijl maar blijkbaar een beleefd afscheid van het ‘blanke’ gezin wel op z’n plaats vond.

 

 

Het verkeer in Jodhpur is net als in andere steden: hectisch. Jodhpur is echter een stad uit de 15e eeuw met hele smalle straatjes. Tessa en ik zitten samen in een riksja met een bestuurder die rijdt alsof het ‘hem tegen de rest van de wereld’ is. Tot onze verbazing heeft hij geen claxon maar hij roept geïrriteerd naar iedereen die hem zijn vrije doorgang (mogelijk) belet. Het is de eerste keer in India dat we een verkeersdeelnemer zo bozig naar anderen zien reageren. Bij ons hotel aangekomen lijkt zijn humeur weer 180 graden gedraaid want we worden heel vriendelijk bedankt en gegroet.

Ons hotel/guesthouse heeft ook een rooftop waar het restaurant zich bevindt. Vanaf hier zien we het imposante Mehrangarh fort dat prachtig verlicht wordt. Aan tafel doceer ik met behulp van mijn notities over de bijzondere wijze hoe de Engelsen destijds aan de macht zijn gekomen. Het begon natuurlijk allemaal met Vasco da Gama die in 1489 per schip aan land kwam in Kerala (staat in het zuidwesten van India). De Portugezen zochten een route via de zee naar het Verre Oosten om handel in specerijen te kunnen opzetten. De Engelsen en Fransen volgden later maar pas in 1613 werd de eerste Engelse handelspost opgezet door de East Indian Company. Vervolgens kwamen er steeds meer handelsposten en daarmee kregen ze steeds meer invloed en macht. Zo heeft gedurende 250 jaar een commerciële organisatie geheerst over India en niet de Britse overheid. Eind 1700 begonnen lokale leiders de macht van de Engelsen al te groot te vinden wat leidde tot diverse oorlogen die telkens door de Engelsen werden gewonnen en zij daarmee automatisch nog meer macht kregen. Vanaf 1784 begon de Engelse overheid zich mondjesmaat met India te bemoeien maar pas begin 1900 werd de staatsinrichting van Engeland ‘gekopieerd’ waardoor alle losse staten meer samensmolten tot één land. Ook gingen de Engelsen de infrastructuur inrichten met spoorwegen, ten behoeve van de handel. IJzer- en kolenmijnen werden ontwikkeld, koffie, thee en katoen werden de belangrijkste gewassen. En om het zichzelf nog makkelijker te maken werd het Engels de officiële taal.

De volgende dag gaan we richting een park dat zich aan de andere kant van het spoor bevindt. Over het spoor is een voetgangersbrug gemaakt en vanaf daar zien we een tafereel dat onze aandacht trekt. Aan het spoor werken mannen én vrouwen. Zonder machines zijn ze de betonnen dwarsliggers aan het vervangen. De nieuwe en oude exemplaren liggen verzameld naast het spoor. Er zijn mensen die de nieuwe exemplaren tillen naar het juiste spoor, er zijn mensen die de de laag stenen (ballast) aan het wegscheppen zijn zodat de nieuwe dwarsligger onder het spoor geschoven kan worden. Ook is er één man, met een fluitje en een vlaggetje, die waarschuwt als er een trein aankomt. De trein rijdt over een ander spoor en heel langzaam maar blijkbaar is het nodig om iedereen nog even extra te waarschuwen. Alle vijf staan we aan weerszijden van de voetgangersbrug geïntrigeerd van bovenaf te kijken naar het schouwspel.

De volgende ochtend wandelen we door de straatjes met allerlei (souvenir)shops naar de ingang van het fort. Een deel van het fort is vrij toegankelijk voor publiek en er is een museumdeel. Ook is er binnen de muren van het fort een zip-line parcours uitgezet. Aangezien onze tieners wat minder tijd voor het museum nodig zullen hebben dan wij, zijn zij naar de zip-line gegaan. Marinka en ik bezoeken het museum waarbij een audio-tour bij de prijs is inbegrepen. Zo leren we over de lange geschiedenis van dit fort dat een van de grootste in heel India is, nog nooit door vijanden is ingenomen en nog in verbazend goede staat verkeert. We leren over de generaties Maharadja’s die het fort beheerd hebben, inclusief een interview met de huidige maharadja die er niet meer woont maar de geschiedenis wil doorgeven door het als museum beschikbaar te stellen. We zien zogenaamde palanquins, dat zijn draagstoelen waar de mannen en vrouwen uit de hogere casten in vervoerd werden. Ook zien we howdahs, dat zijn de houten zetels die op een olifant gebonden werden.

Vanaf het fort zien we ook waarom Jodhpur de bijnaam ‘blue city’ heeft gekregen. Veel huizen zijn blauw geschilderd. De reden is, volgens Lonely Planet, dat het de huizen koel houdt in de zomer (dan kan het hier richting de 50 graden worden) en het de insecten zou weren.

Schermafbeelding 2019-02-11 om 15.45.30

Nog ruim voordat Marinka en ik klaar zijn met de audio-tour komen Remco, Sander en Tessa ons al voorbij. De zip-line vonden ze erg leuk en ging lekker snel, hun museumbezoek ging bijna met dezelfde snelheid.

Zaterdag 2 februari reizen we naar Jaisalmer. De wijze van transport is deze keer de trein. In India is het gebruikelijk om de kaartjes ruim van te voren al te kopen. Dus als wij een dag van te voren bij het loket staan is er niet veel keuze meer. Het wordt, derde klasse, zonder airco, vertrektijd 5.30 uur. Dat er geen airco is is niet zo erg, gezien de temperatuur, maar het tijdstip wordt niet met gejuich ontvangen als we de tieners hierover informeren. Er is echter geen keus, de accommodatie is al geboekt dus de wekker wordt gezet zodat we om 4.45 uur kunnen vertrekken richting station. Die nacht heeft Remco het toilet diverse keren moeten bezoeken omdat zijn maaginhoud dezelfde weg eruit wilde als het erin gegaan was. Lijkbleek en niet in staat om zijn eigen bagage te dragen moet ie met ons mee. Het is nog donker en de straten zijn nu vooral het domein van de zwerfhonden. Dames met bezems proberen het marktgebied bij de Clocktower nog enigszins schoon te krijgen. Daar vinden we ook een autoriksja bereidt om ons naar het station te brengen.

Op het treinstation is er al veel activiteit. Verkopers van groente, fruit, thee en andere etenswaren. Het is koud (rond de 10 graden) dus veel mensen lopen met dekens of grote sjaals om zich heen. Onduidelijk is op welk van de vijf sporen onze trein zal arriveren. Bij navraag krijgen we drie verschillende antwoorden. Als we eindelijk iemand vinden in kleding waaruit wij concluderen dat die iets met het spoor te maken heeft, vertelt de beste man ons dat onze trein vertraging heeft van 2,5 uur. Dat is niet de informatie die ons gezin jubelend in ontvangst neemt. Remco is nog steeds lijkbleek en zo slap als een vaatdoek, de bankjes zijn allemaal bezet, het is koud en we hebben geen ontbijt gehad. Op het station is geen fatsoenlijke restauratie of iets dergelijks dus we besluiten om naar een nabijgelegen hotel te lopen. Helaas is het daar ook nog te vroeg voor ontbijt maar we mogen voorlopig wel in de lobby plaatsnemen. Op de aanwezige banken brengen we de tijd door. Remco probeert wat te slapen maar als hij wilt gaan liggen wordt hij aangesproken door de hotelmedewerker met het verzoek om rechtop te blijven zitten vanwege de camera in de lobby. We snappen het argument niet helemaal maar begrijpen wel dat ze liever niet willen dat mensen in de lobby liggen te slapen. De ergste trek wordt gestild met de, op het station aangeschafte, koekjes. Inmiddels hebben we ook uitgevonden waar we op internet de trein kunnen volgen zodat we vrij exact weten wanneer de trein op het station arriveert. Als we om 8.15 uur opstaan om naar het station terug te lopen komt er een hotelmedewerker ons enthousiast vertellen dat we kunnen ontbijten. We excuseren en mompelen wat over een bericht dat de trein er ineens aankomt en verlaten de lobby, een teleurgestelde hotelmedewerker achterlatend.

Schermafbeelding 2019-02-11 om 15.45.57

In de trein heb ik een bed, in de lengterichting van de trein, op het laagste niveau. Marinka en Remco hebben een bed dwars, op het hoogste niveau, in een soort open compartiment. Tessa en Sander hebben ook allebei een bed in de hoogte. Ik ben blij dat mijn bed laag is, want dan kan ik naar buiten kijken. Minpuntje is dat mijn bed bij de ingang zit en daardoor op te korte reukafstand van de toiletten. Voor vertrek worden die met een paar emmers water nog ‘schoon gemaakt’ maar de indringende urinegeur blijft. Gelukkig ben ik niet de enige die die geur slecht kan hebben want een jongeman in het compartiment naast mij sluit de toiletdeuren die anderen na gebruik open hebben gelaten. Dat scheelt al een hoop.

Om de wereld buiten de trein te kunnen aanschouwen heb ik dus een raam naast mij echter, die is zo vuil van buiten én van binnen dat dat mijn zicht nogal beperkt. Wanneer ik het raam omhoog schuif wordt ik al snel verzocht om het weer te sluiten vanwege de kou. Dat blijkt geen overdreven reactie want als de trein gaat rijden krijg ik het al koud door de kieren van het gesloten raam.Ondanks de vuile ramen zie ik het ruige, droge en vlakke landschap voorbij glijden. Op diverse plaatsen is er een nieuw viaduct onder het spoor aangelegd. De meeste wegen die op die viaducten aansluiten eindigen in de horizon.

De vijf uur in de trein zit ik op mijn bed, kijk naar buiten, luister muziek, en lees een boek op mijn telefoon. Remco heeft niet meer overgegeven, wat kunnen slapen en is weer een klein beetje opgeknapt. Bij aankomst op het station in Jaisalmer worden we keurig, zoals afgesproken, opgewacht door de chauffeur van onze ‘desert-accomadatie’.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Create a website or blog at WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: